Posts weergeven met het label Tweede Wereldoorlog. Alle posts weergeven
Posts weergeven met het label Tweede Wereldoorlog. Alle posts weergeven

maandag 11 november 2013

Kopgeld

Het is een beetje toeval dat ik dit boek ging lezen: het was achtergebleven in ons vakantiehuisje op Terschelling. Maar zo kom je soms bijzondere boeken tegen en Kopgeld van Ad van Liempt valt voor mij zeker in die categorie. 

Kopgeld gaat over een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis tijdens de 2e Wereldoorlog: Nederlandse premiejagers die de Nazi's actief hielpen bij de Jodenvervolging. Ad van Liempt zoomt hierbij specifiek in op de "colonne Henneicke": een door de nazi's opgerichte afdeling van circa 50 man die zich specialiseerden in het opsporen, beroven en uitleveren van hun joodse landgenoten.

dinsdag 10 september 2013

Les choristes

Ik liet me deze zomer verleiden tot het kopen van een dvd-box met drie films waarin een koor centraal staat. Het kwam vooral door het zien van As it is in heaven dat ik de box oppakte. Als u die nog niet hebt gezien: kijken! Ik hoopte op twee van diezelfde kanjers voor een zangerige zomervakantie.

De Franse film Les choristes heeft een andere toon en kleur, maar is zeker het vermelden waard op deze plek. We lopen aan het begin van de film samen met een leraar - en tevens componist die de muziek vaarwel heeft gezegd - door het hek van een internaat voor moeilijk opvoedbare jongens. Hij begint aan een nieuwe baan, de belhamels lusten hem rauw. Net als z'n voorganger. Je hebt gelijk het gevoel dat het hek ook voor jou als kijker niet meer open gaat. We zitten opgesloten in de opgekropte woede, angst en vaak vooral eenzaamheid van deze jongens. Oh ja, en de Tweede Wereldoorlog is net voorbij. Dat verklaart wel één en ander.

Deze leraar gelooft echter nog in de natuurlijke goedheid van het kind en gelooft in de kracht van kunst, van muziek. Hij besluit z'n oude liefde weer op te pakken, een jongenskoor op te richten en iedereen uit z'n klas een stem of rol te geven. Ook diegene die echt niet kan (of wil) zingen. Of diegene die juist een groot talent heeft, maar niet wil toegeven aan de behoefte z'n stem en kwetsbaarheid te laten horen.

Ik vond hem lief. De film, de leraar en de meeste jongetjes. Het echte kwaad zit er natuurlijk ook in, want niet iedereen is gevoelig van de zachtheid van het hart. Ach ja, daarmee is het toch net het echte leven. Hoe filmisch gemaakt ook.




Reserveer in onze catalogus.

donderdag 4 juli 2013

Stadsdichter: Vrijheid 1, Vrijheid 2, Vrijheid 3 - John Heymans

VRIJHEID

Wie houdt ons tegen om terug te gaan
naar de dagen, zo ver van ons vandaan

inmiddels, vredig de plekken in het bos,
de paden langs de bomen, waar onze

honden uitgelaten sporen zoeken, en wij
in alle rust er achteraan, luisterend naar

de vogels, hooggestemd gezang dat, als
het ophoudt, een ogenblik stil, doodstil al

die soldaten oproept, wederom hier, nabij
de bevrijding,- oude geschiedenis tot leven.


VRIJHEID (2)

Niemand houdt ons tegen om te kijken,
met gesloten ogen, hoe hij terugkeerde

uit de oorlog, alles overleefd, de kampen,
de lange marsen, maar de slagvelden nog

steeds in zijn hoofd, strompelend ging hij
voort, langs weggevaagde wijken, plaatsen
waar uitgebeten bevelen, overal gebroken
lettergrepen, geen woord meer dat heelde,

rokende fabrieken aan de horizon, dolend
bleef hij in gestamel,- niet om aan te zien.


VRIJHEID (3)

Niets houdt ons tegen om na te denken
over het wezen van de hemelse vrede,

de dag dat lotgenoten na ’s lands ontzet
dansten op straat, luidruchtig vlagvertoon,

sterke verhalen alom, volkse samenzang,
liederlijk gewoon, verlost van de duistere

jaren, de vijand weggejaagd, het pad naar
de nieuwe vrijheid lag open: een paradijs

daagde, maar alle beproevingen ten spijt,
veel bij het oude,- altijd nog ergens oorlog .

John Heymans

zondag 28 april 2013

Het verstoorde leven - Etty Hillesum


 “Gisteren was mijn hart een vogel, gevangen in een klem. Het is nu weer een vrije vogel, die zijn onbelemmerde vlucht neemt tussen alles door."

Van de achterflap
Een intelligente en gevoelige joodse vrouw van 27 begint in 1941 met serieus zelfonderzoek om klaarheid in zichzelf te vinden en haar religieuze gevoelens vorm te geven. Ze doet hiervan, tot haar deportatie naar Westerbork, verslag in haar dagboek dat ze als haar gesprekspartner beschouwt, tegen de achtergrond van een toenemende isolatie van de joden. Etty Hillesum (1914-1943) was bijzonder begaafd. De absolute eerlijkheid, de rake analyses, de liefde voor de medemens in al zijn/haar zwakheden en de uitstekende stijl maken van dit boek een uniek document. Het dagboek is niet enkel persoonlijk, maar stijgt hier bovenuit en krijgt een algemene zeggingswaarde die vooral vrouwen van Etty's leeftijd zal aangrijpen.

In Het verstoorde leven van Etty Hillesum staat de oorlog niet centraal. Vrijheid is één van de kernwoorden in haar dagboeken. Het gaat Etty om een geestelijke ontwikkeling die te maken heeft met bevrijding, vrijmaken, innerlijke vrijheid. 

Etty Hillesum accepteerde haar joods zijn, accepteerde dat anderen haar vernietigen wilden. Ze wil zich er niet aan onttrekken door onder te duiken. Het is een tijd van verzet en haat. Etty laat zich tot beide niet verleiden. Ze blijft het goede in elk mens zien.  "Want" schrijft ze, "als we door onze haat tot net zulke wilde honden verworden zijn als zij, dan geeft het allemaal niets meer."

Verbijsterd ben ik als ik lees: "die twee maanden tussen dit prikkeldraad, die de intensiefste en rijkste maanden uit mijn leven waren en die zulk een bevestiging waren voor de laatste en hoogste waarden uit mijn leven. Ik heb het zo lief gekregen, dat Westerbork had tot nu toe voor mij niets met geluk te maken”.
Hiermee maakt ze heel duidelijk dat iemand die weet wat hij met zijn leven wil, zichzelf kan zijn én blijven onder de moeilijkste omstandigheden.

Het schrijven van een dagboek was voor haar pure noodzaak omdat zij voor zichzelf ordening moest aanbrengen in haar leven in een chaotische tijd. "Alles, wat er in om me heen gebeurt moet in mijn hoofd tot klaarheid gedacht worden en later door mij beschreven worden. Arm hoofd en arm hart, wat zullen jullie nog veel te verwerken krijgen. Rijk hoofd en rijk hart, jullie hebben toch ook wel een mooi leven."

Etty Hillesum wilde graag literatuur schrijven na de oorlog. Maar met haar dagboek heeft ze dit al gedaan zonder zelfs maar aan literatuur te denken. 
Denise da Costa: “Sommige boeken behoren tot mijn beste vrienden. Ik ben het met Abel Herzberg eens dat iedereen het werk van Etty Hillesum zou moeten lezen.”

Op uitnodiging van de HOVO, Ekklesia Twente en Bibliotheek Hengelo geeft Denise de Costa donderdag 2 mei een lezing over Etty Hillesum waarbij het thema vrijheid centraal staat. 

Deze week is het De week van het Luisterboek. Van Het verstoorde leven is ook een luisterboekuitgave.

Reserveer hier Het verstoorde leven in onze catalogus
Reserveer hier het luisterboek Het Verstoorde leven in onze catalogus

zaterdag 8 december 2012

Britannia Road 22 - Amanda Hodgkinson


Boeken als Haar naam was SarahHet Literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey, Het familieportret van Jenna Blum en Donderdagskind van Alison Pick, lees ik graag. Vooral omdat het geen heldenverhalen over de oorlog zijn, maar verhalen over gewone mensen die geconfronteerd worden met oorlogsleed. 
Britannia Road 22 van Amanda Hodgkinson speelt zich af na de oorlog, maar grijpt wel terug op gebeurtenissen die plaats vonden tijdens de oorlogsjaren.

Van de achterflap
De Poolse Silvana en haar man Janusz worden door de oorlog van elkaar gescheiden: hij moet in dienst en zij probeert vergeefs naar haar familie terug te keren. Zes jaar lang overleeft zij met haar zoontje onder erbarmelijke omstandigheden in de bossen.
Na de oorlog wordt het gezin in Engeland herenigd. In hun huis aan Britannia Road 22 proberen ze een nieuw bestaan op te bouwen, maar zowel Silvana als Janusz wordt achtervolgd door geheimen uit hun verleden.

Het verhaal wordt deels vanuit het perspectief van Silvana en deels vanuit het perspectief van haar man Janusz beschreven. Hodgkinson weet ontroerend mooi te beschrijven welke krachten een traumatische situatie kan losmaken bij gewone mensen. Waarbij het vooral gaat over de vraag of een relatie bestand is tegen het jarenlang van elkaar afgezonderd zijn en het hebben van geheimen voor elkaar. Beiden hebben een geheim maar Silvana verbergt iets echt gruwelijks. Wat dat is, wordt pas later in het boek duidelijk. 

Reserveer Britannia Road 22 in onze catalogus

maandag 9 april 2012

Baltische zielen

Het is zo'n druilerige paasdag waarop je het liefst even wegduikt in een goed boek, een mooi stuk muziek of een bijzondere film. Zeker als je je ook nog een beetje in de lappenmand voelt, zoals ik vandaag. Ik heb er twee-in-één voor je, woord en muziek. De beelden mag je er zelf bij maken. En die komen vanzelf, dat weet ik zeker.

Op zaterdagochtend 27 november 2010 luisterde ik op de automatische piloot naar het wekelijkse muziekprogramma Een goedemorgen met... Die automatische piloot ging al snel over op stilstaan en geboeid luisteren. Een fijne stem vertelde fantastische verhalen  en de bijbehorende persoonlijke muziekkeuze raakte een gevoelige snaar. Ik maakte deze ochtend kennis met schrijver en meesterverteller Jan Brokken en met zijn boek Baltische zielen.

Jan Brokken heeft iets met de Baltische staten en maakte vele reizen door Estland, Letland en Litouwen. Hij beschrijft in Baltische zielen de strijd om aandacht en erkenning van zevenentwintig markante mannen en vrouwen. Sommigen werden wereldberoemd, anderen zijn vergeten. Het zijn verhalen over trost, moed, trouw, liefde, kunst, aanpassingsvermogen, maar ook over angst en verraad. Hij heeft de meeste personen zelf ontmoet of sprak hun nabestaanden. Het is daardoor ook een heel persoonlijk boek.

De muziek die hij tijdens dit programma draaide hoort bij die verhalen, bij die beroemde of minder beroemde personen. Omdat ze het componeerden, omdat ze het speelden of omdat ze 'erbij waren'. En het is de muziek die hij zelf veel draaide toen hij door die Baltische landen reisde om alle verhalen te verzamelen. De beelden die deze muziek bij hem oproepen, komen bij de luisteraar glashelder binnen.

Gelijk na deze uitzending kocht ik het boek en op dagen als deze luister ik opnieuw naar de uitzending. Om me te laven aan de klanken van Gidon Kremer, Arvo Pärt, Peter Vasks, Ester Mägi en al die andere sterke zielen.

Ik maak het je makkelijk: het boek moet je misschien even reserveren, maar luister ter voorbereiding hieronder gewoon even lekker met me mee!

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.


Reserveer het boek in onze catalogus.

maandag 12 maart 2012

Everything is illuminated

De schrijver Jonathan Safran Foer verrijkte m'n boekenkast met z'n roman Extreem luid & ongelooflijk dichtbij. Pas daarna las ik z'n debuut Alles is verlicht. Een wonderlijk verhaal. Vooral doordat het zo wonderlijk is opgeschreven. Drie verhaallijnen, die elkaar afwisselen, doorkruisen en uiteindelijk samenkomen. Onderweg word je ontroerd, moet je soms gniffelen, maar bekruipt je ook een soort unheimisch gevoel. Want dit gaat toch over hele wezenlijke en vreselijke dingen uit de Tweede Wereldoorlog? Zich afspelend in de Oekraïne, wat we door alle verhalen over Polen en Rusland soms even lijken te vergeten?

Ja, dat klopt. Maar het lukt de schrijver dus toch om daar een soort van bijzondere lichtheid aan te geven. Hoe verfilm je zoiets? Daar was ik wel benieuwd naar. Net zoals ik benieuwd ben naar de verfilming van Extreem luid, die op dit moment in de bioscopen draait (gratis tip!).

Everything is illuminated heeft voor mij nog meer van dat wonderlijke dan ik bij het boek al had ervaren. Dat komt door allerlei filmische keuzes van de regisseur. In kleur, decor, details, perspectief, casting. Maar niet in de laatste plaats door de taal en het script in z'n geheel. De ondertitel luidt met recht: Leave normal behind. Want dat is wat je doet zodra je deze film instapt. Bekijk de trailer en je snapt vast wat ik bedoel. Je kunt niet anders dan je eraan overgeven en je laten meedrijven op dat wat voorbij komt. Zo'n film dus.

Oh ja, waar het over gaat? Over een jonge man, die met een vergeelde foto van z'n opa en een vrouw op zoek gaat naar die vrouw. Zij zou z'n opa uit de handen van de Nazi's hebben gered. Hij krijgt hulp van een bijzondere tolk, diens warrige opa en hun hond. Genoeg ingrediënten voor veel 'lichtheid'.

De boodschap van dit alles? Die wordt mooi beschreven in één van de recensies: No matter who we are or where we live, we are all connected. En dat haalt voor mij dat unheimische gevoel uit dit sterke verhaal.




Reserveer in onze catalogus.

zondag 11 december 2011

Hereniging - Fred Uhlman

Van de achterflap
Begin jaren dertig, Duitsland. Een joodse jongen uit de intellectuele middenklasse sluit op het gymnasium vriendschap met de niet-joodse, adellijke telg uit het geslacht Von Hohenfels. De jongens houden beiden van filosofie, literatuur en kunst, en eigenlijk geloven ze niet dat Duitsland met zijn rijke traditie van schrijvers en schilders, werkelijk geraakt kan worden door het nationaalsocialisme… Maar de tijd leert anders.

Fred Uhlman beschrijft op subtiele wijze in Hereniging de vriendschap tussen twee 16-jarige jongens, de joodse ik-figuur Hans en de adellijke Konradin Hohenfels. Een vriendschap die ontstaat uit hun beider eenzaamheid en hun gezamenlijke liefde voor cultuur. En ook een vriendschap in een tijd dat dergelijke vriendschappen niet meer mochten.

Later in het verhaal blijkt dat Konradin behoorlijk onder de indruk is van Adolf Hitler die hij, vanwege zijn adellijke afkomst, heeft ontmoet. En ook Konradin lijkt in de ban van het Nazisme te raken.
Vanwege dit opkomende Nazisme wordt Hans, tegen zijn zin, naar familie in de Verenigde Staten gestuurd. Hij gaat daar rechten studeren en komt nooit toe aan zijn liefste wens: het schrijven van boeken en gedichten. Met het vertrek van Hans naar de Verenigde Staten eindigt ook de vriendschap met Konradin. Een einde die ze erg allebei betreuren.
Het boek eindigt dertig jaar later als Hans een lijst met namen onder ogen krijgt van 400 jongens die waren gedood of vermist. Ook Konradin staat hierin vermeld en voorla de reden waarom hij om het leven is gekomen geeft hem troost.

Een kleine roman die een grote indruk achterliet bij mij. En waarin Uhlmann laat zien dat je in minder dan 95 pagina's veel kunt zeggen.
Als je De jongen in gestreepte pyama mooi vond, dan zul je dit boek ongetwijfeld willen lezen!

Reserveer in onze catalogus

woensdag 24 augustus 2011

De laatste brief


'Wat vinden jullie van een cheffin van een postkantoor die besluit de post niet te bezorgen?'vroeg ik. [..] Ik keek toe hoe de vraag bezonk. Post; echte met de hand geschreven brieven, die niet werden bezorgd maar achterovergedrukt. Wat een giller! Dan kon er echt van alles gebeuren. Huwelijken konden op de klippen lopen. Of helemaal niet voltrokken worden! [...]
'Wacht eens even', zei een van de mannen. Ís het echt gebeurd?'
'Jazeker.'
'Dan is het afgrijselijk', merkte de eerste vrouw op. Áls het echt waar is, dan is het gruwelijk en ...'
'Illegaal.'De gastheer stak zijn hand uit en vulde haar glas bij.
'Wanneer heeft dit zich afgespeeld?'
'In 1941.'
'Toen?' Nu was de gastheer geschokt. Ik knikte. Hierdoor was de kwestie op de een of andere manier serieuzer geworden. Tegenwoordig blijft een dwaling niet lang onopgemerkt. Iemand kan de telefoon pakken en bellen. Je hebt e-mail en fax. Maar in die tijd was een brief vaak de enige manier om nieuuws over te brengen.
 'De laatste brief' is het verhaal over drie jonge vrouwen aan het begin van de Tweede Wereldoorlog die zijdelings bij elkaar betrokken raken. Het speelt zich deels af in een naief dorp in Amerika en deels in het door oorlog geteisterde Europa. Enerzijds verhaalt Sarah Blake over het leven van alledag dat gewoon doorgaat en anderzijds over het leven van mensen die er het ene moment nog zijn en het volgende moment voorgoed zijn verdwenen.

De levens van deze vrouwen worden elk vanuit hun eigen perspectief verteld. Daar heb je Iris, de cheffin van het postkantoor in het kleine dorpje Franklin, in de buurt van Boston aan de Atlantische kust. Daar komt ook Emma wonen als vrouw van de dokter. Verder is er Frankie die als oorlogsverslaggeefster naar Europa wordt gestuurd om de 'verhalen van de mensen' te vertellen. Het zijn met name deze aangrijpende verhalen die zoveel indruk maken. En vervolgens: wat gebeurt er met de delen aan de rand van het verhaal? Wat gebeurt er na het deel dat ons verteld wordt? Wat gebeurt er als je als verslaggeefster het verhaal vertelt over je buurjongetje dat na een luchtaanval in Londen ontdekt dat zijn huis er niet meer staat en dat zijn moeder is gedood? Hoe gaat het leven van deze jongen verder? Dat komen we nooit te weten, zoals we zo vaak moeten gissen naar verhalen achter de verhalen.

Minstens zo indrukwekkend is het opnameapparaat dat Frankie meezeult door Europa en waarop zij de stemmen vangt van mensen waarvan we niet weten wat er mee gaat gebeuren en waarmee ze wanhopig probeert de Amerikanen aan de andere kant van de oceaan wakker te schudden. Het zijn vooral Joodse vluchtelingen die in het begin van de oorlog nog niet gevangengezet werden, maar wel van huis en haard verdreven werden en maar moesten zien waar ze terechtkonden en dat hopelijk voordat hun uitreisvisum was verlopen.

Je moet het gelezen hebben!

Reserveer 'De laatste brief' in onze catalogus

zaterdag 14 mei 2011

De lach en de dood - Pieter Webeling

The secret source of humor itself is not joy but sorrow. There is no humor in heaven. Met dit motto, ontleend aan de Amerikaanse schrijver en humorist Mark Twain, begint Pieter Webeling zijn boek De lach en de dood.

Van de achterflap
Zonder Ernst geen humor. Dat is de lijfspreuk van de legendarische joodse komiek Ernst Hofman. Als hij in februari 1944 naar een kamp in Polen wordt gedeporteerd, is zijn humor niet alleen een buffer tegen de barbarij, maar ook een waardevol ruilmiddel. Zijn geliefde Helena zit opgesloten in het vrouwenkamp. Als wederdienst voor het smokkelen van briefjes vertelt hij elke dag na het avondappèl grappen aan medegevangenen. Dit blijft niet onopgemerkt. De kampcommandant wil dat hij gaat optreden voor de SS. Humor is overleven. Maar hoe ver is Ernst bereid te gaan?

In een interview met Webeling werd hem de vraag gesteld of dit boek nog iets toevoegt aan wat er al over de Holocaust is geschreven.
"Die vraag is eigenlijk onterecht", zegt Webeling. "Het gaat er niet om wát, maar hóe je het opschrijft. Als je een nieuw popliedje hoort, denk je ook niet: al wéér een tekst over de liefde? De Holocaust is in mijn roman het decor voor de vraag: wat gebeurt er met de humor in de zwaarst denkbare levensomstandigheden? Zou ik de beulen laten lachen als ik daarmee mijn geliefde kon redden? Dat is de essentie......"

Het beroemde lied Ich liebe dich, dat Ernst Hofman zachtjes zingt in De lach en de dood is ook te horen in de documentaire Westerbork girl, vanaf 16.50

Stil werd ik van dit boek, heel stil. Webeling vond ik op zijn sterkst in de beschrijvingen van de verschrikkingen van het kamp.
De zin “Tellen, altijd maar tellen, terwijl een mensenleven niet telde... dekte voor mij de gehele lading van de werkelijk onvoorstelbare waanzin die in de concentratiekampen heeft plaatsgevonden.


Reserveer in onze catalogus

maandag 2 mei 2011

I served the King of England

Ook zo zitten smullen van het Engelse sprookjeshuwelijk? Maar nu de blik weer op de naderende herdekingen van 4-5 mei? Dan heb ik een mooie filmtip voor je: I served the King of England. Niet omdat het een Engelse film is over het Engelse koningshuis, ook al doet de titel dat vermoeden, maar omdat het gewoon een mooie tragi-komische film is over het hebben, koesteren en (na)leven van een droom.

De jonge kelner Jan Díte is klein van gestalte maar heeft grote ambities: hij wil namelijk miljonair worden. Via charmante chantage - en een subtiele maar sublieme vorm van humor - klimt hij langzaam op in de maatschappelijke ladder. En vindt zelfs de liefde van z'n leven. Maar dan wordt de droom verstoord door de Tweede Wereldoorlog en moeten er keuzes gemaakt worden. Of worden die voor jou gemaakt. Toch verliest zowel de kelner als de film niet aan charme.

Een Tjechisch pareltje, dat mede door de onschuldig luchtige muziek en de snelle, kleine humor eenvoudig een plekje krijgt in je hart.




Reserveer in onze catalogus.

woensdag 5 mei 2010

Haar naam was Sarah - Tatiana de Rosnay

In de week van herdenken en vieren een boek over een gebeurtenis die nooit in de vergetelheid had mogen geraken. Ik wist niets over de razzia rond Vel d’Hiv’ en waarschijnlijk ben ik niet de enige. Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay is geromantiseerd, maar gebaseerd op deze gebeurtenis.

De tienjarige Sarah wordt in de nacht van 16 juli 1942 samen met haar ouders opgepakt en naar de Velodrome d'Hiver in Parijs gebracht, waar duizenden joden worden verzameld voor deportatie. Zij heeft ongezien haar kleine broertje Michel in een kast verstopt en belooft hem later te bevrijden, maar Sarah wordt weggevoerd en ziet hem nooit meer terug. Zestig jaar later krijgt Julia Jarmond, een Amerikaanse journaliste in Parijs, de opdracht een artikel te schrijven over deze razzia. Ze gaat op zoek in archieven, en via het dossier van Sarah ontdekt ze een geheim van haar schoonfamilie. Haar man probeert haar ervan te weerhouden zich met deze geschiedenis te bemoeien, maar Julia besluit het spoor van Sarah te volgen.

Het lezen van twee parallelle verhaallijnen was even wennen omdat ze heel verschillend zijn qua sfeer. Na het lezen van dit boek voelde ik mij wel enigszins op het verkeerde been gezet door het thema. Ik denk omdat het verhaal meer draaide om het luxe leventje van de journaliste Julia Garmond, met haar af en toe wat kortzichtige opvattingen, dan over de hoofdpersoon Sarah. Jammer. Het einde was mij ook te zoetsappig door de geromantiseerde de ontmoeting van de nazaten in Italië en New York.
Desondanks vind ik het wel een aanrader omdat dit boek een verschrikkelijke gebeurtenis beschrijft die niet vergeten mag worden.

Reserveer in onze catalogus

woensdag 2 december 2009

Wanneer de Dood een verhaal vertelt, kun je maar beter luisteren

Ja, ik word vaak aan haar herinnerd en in een van mijn vele, vele zakken, draag ik haar verhaal met me mee om steeds opnieuw te vertellen. Het is er één van de vele die ik bij me draag en ieder op hun eigen manier zijn ze stuk voor stuk heel bijzonder. Elk verhaal is een poging - een bovenmenselijke poging - om mij te bewijzen dat jullie, en jullie menselijke bestaan, het waard zijn.
Hier is het. Een van de vele.
De boekendief.

De Tweede Wereldoorlog staat nog steeds volop in de belangstelling en dat mag wat mij betreft zo blijven ook, want de afschuwelijke werkelijkheid kunnen we beter niet vergeten. Nog deze week stonden de kranten vol van het onlangs opgedoken dagboek van Klaartje de Zwarte. Dit dagboek verhaalt over de deportatiemachine die door één gek in gang werd gezet en waarvan we de omvang in al zijn nauwkeurige uitvoering nog steeds niet kunnen begrijpen en zeker niet mogen vergeten. De TV serie De Oorlog gepresenteerd door Rob Trip die de NPS nu uitzendt is eveneens een voorbeeld hiervan.

'De boekendief' van Markus Zusak is geen dagboek. Het is een verhaal van Liesel Meminger die negen jaar is als de oorlog begint en in de jaren die volgen de macht en de kracht van de woorden leert kennen. Het is het verhaal over slachtoffers, of je nu aan de 'goede' of aan de 'verkeerde' kant staat, een oorlog kent alleen maar slachtoffers.
Het is ook het verhaal van Hans Hubermann die door zijn weigering om lid te worden van de partij geen opdrachten meer krijgt en nog mondjesmaat wat geld binnenbrengt door met zijn accordeon in cafés te spelen.
Het is ook het verhaal van Rosa Hubermann, die kleerkast van een vrouw, die al scheldend haar o zo grote hart openstelt voor degenen die het het hardst nodig hebben.

Het is het verhaal van Rudy Steiner die zijn leven lang, wat uiteindelijk een veel te kort leven blijkt te zijn, hunkert naar een kus van Liesel, maar deze pas krijgt als hij stoffig en levenloos tussen het puin ligt.
En het is natuurlijk het verhaal van Max Vandenburg, die een kans kreeg te ontsnappen, maar daarna gekweld wordt door schuldgevoel, groter dan een mens kan bevatten, als hij terugdenkt aan de laatste blik die hij wierp op zijn familie die hij hierbij achterliet.
Het is het ook het verhaal van Ilsa Hermann, de vrouw van de burgemeester, die Liesel op haar eigen ondoorgrondelijke manier de Boekendief laat zijn en die, dat zul je merken als je dit boek leest, uiteindelijk de redster is van Liesel.
Tot slot is het natuurlijk een verhaal van de Dood. Sterker nog, het is de Dood die het ons laat meebeleven.

Markus Zusak heeft met 'de Boekendief' een prachtige roman geschreven, een verhaal dat je niet meer loslaat...

Reserveer in onze catalogus

zaterdag 28 november 2009

Het literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey - Mary Ann Shaffer & Annie Barrows


Het verhaal
Voor de kust van Frankrijk, op het Engelse eiland Guernsey, heeft een groepje bewoners de oorlog doorstaan door geregeld samen te komen en onder het genot van een eenvoudige aardappelschiltaart te praten over Hamlet, Jane Eyre en andere grote werken uit de wereldliteratuur. Wanneer zij per toeval in contact komen met Juliet, een schrijfster uit Londen die op zoek is naar een onderwerp voor haar nieuwe boek, ontspint er zich een uiterst levendige correspondentie. Middelpunt van de eilanders is een jonge vrouw die is afgevoerd door de Duitsers. De grote onbekende heeft een ongelooflijke aantrekkingskracht op Juliet en ze besluit haar boek over deze mysterieuze vrouw te schrijven.

Het literaire Aardappelschiltaart Genootschap van Guernsey bestaat voor het grootste gedeelte uit brieven en dat was wel even wennen bij het lezen er van. Eenmaal aan deze vorm gewend leverde het juist variërende perspectieven op.
De Kanaaleilanden werden door de Duitsers bezet op weg naar Engeland. De eilanden waren helemaal afgesloten van de buitenwereld en wisten dus niet wat er in de rest van de wereld gebeurde.
Er wordt verteld hoe de eilandbewoners de WO II hebben meegemaakt waardoor je een aardig beeld krijgt van hoe het leven tijdens de bezetting op Guernsey moet zijn geweest. Ook als de wederopbouw is begonnen, is de pijn en het verdriet om de strijd met de Duitsers nog lang niet vergeven en vergeten.
Een mooi verhaal zonder dramatisch of sentimenteel te worden.

Als je Eten, bidden en beminnen van Elizabeth Gilbert met plezier hebt gelezen dan is dit boek ook iets voor jou!

Reserveer hier via onze catalogus

maandag 31 augustus 2009

Het Achterhuis

Bibliotheek Hengelo blogt Top 90: 1939 - 1948

Was u zo'n kind met een dagboek? Nou, ik dus wel. Pagina's vol ontluikend puberleven, met de bijbehorende lach & traan. Ouders, school, vrienden, familie, eerste liefde, eigen lichaam, andermans nukken, niets en niemand bleef bespaard. Vooral ikzelf niet. Wat ik heel goed kon, was heel veel vragen stellen. Maar meestal gaf er niemand antwoord.

Ergens in die periode van m'n eigen schrijfsels kwam Het Achterhuis op m'n pad. Ik weet nog dat ik eigenlijk meer gefascineerd was door het verhaal achter het dagboek dan door de inhoud ervan. Een meisje van mijn leeftijd, ondergedoken, omgekomen, alleen een vader die overblijft en dan ineens alles wat haar dagboek teweeg heeft gebracht. Tot op de dag van vandaag verschijnen er toneelbewerkingen, films en boeken over 'het leven van'.

Ik weet ook nog dat ik me tijdens het lezen afvroeg wat er dan toch zo bijzonder aan was. Was Anne Frank echt zo'n goede schrijfster? Maar waar zat hem dat dan in. Was ze echt zo wijs? Maar ze kon toch ook best 'kwebbelen'. Of kwam het door datgene wat ze meemaakte? En al die andere schrijnende boeken en dagboeken van oorlogsslachtoffers dan. Of zou al die aandacht voortkomen uit diezelfde fascinatie als de mijne. Of was ik misschien gewoon nog te jong om het te snappen. Het Achterhuis heeft me toen in ieder geval wel geïnspireerd om zelf te blijven schrijven, om een eigen Kitty in m'n leven te roepen en zelfs om meer aandacht te besteden aan wat en hoe ik schreef. Maar een antwoord op al die brandende vraag heb ik nooit gevonden.

Speciaal voor deze Top 90 heb ik Anne's dagboek weer uit de kast gehaald en het met volwassener ogen herlezen. Of ze een groot schrijfster zou zijn geworden, durf ik niet te zeggen. Haar kracht en wijsheid zit wat mij betreft vooral in de laatste 20-30 pagina's. Maar ik moest er niet aan denken zo lang en onder die omstandigheden opgesloten te zitten met acht mensen. Dat gegeven plus de trieste afloop van al die levens, maakt het toch wel een bijzonder dagboek.

Reserveer het boek in onze catalogus
Reserveer het luisterboek in onze catalogus
Reserveer de dvd in onze catalogus

zaterdag 25 juli 2009

Dwalingen - Alex Verburg

Het verhaal
In een dorp aan de Hollandse kust kennen de mensen elkaar door en door. Hier laat de oorlog zich anders voelen dan op het slagveld, anders dan in de grote steden. Maar de gebeurtenissen in de wereld dringen er wel door, tot in de kille slaapkamertjes van kleine huizen tegen de duinen. De zeventienjarige Annie wordt verliefd op Johann, die werkt voor de Duitse Arbeitsdienst. Zij is de dochter van een NSB'er, maar heeft zelf niets op met de bezetting, hij een herdersjongen die graag bij zijn kudde was gebleven. Het is de prille liefde tussen twee onschuldige mensen, maar deze liefde wordt beladen met schuld door de tijd en omgeving waarin zij leven.




In zijn nieuwste roman Dwalingen vertelt Alex Verburg de waargebeurde geschiedenis van een vrouw die op haar zeventiende, tijdens de Duitse bezetting in WOII, verliefd werd op een Duitser. Verburg mocht van deze dame haar verhaal te vertellen, op voorwaarde dat hij haar identiteit niet zou prijsgeven. Deze vrouw, die in het boek als Annie uit het Hollandse kustdorp Duindorp wordt beschreven, overleed op 83-jarige leeftijd vlak voor het verschijnen van het boek.
Ik voelde al snel veel sympathie voor Annie, haar leven bestaat voornamelijk uit dienstbaar zijn aan haar ouders, die veel zorg nodig hebben. Haar moeder is ziekelijk, haar vader een verzuurde NSB-er. Bovendien wil Annie helemaal niets met politiek en de oorlog te maken hebben; het gaat haar enkel en alleen om haar liefde voor Johann. En hij is net zo goed een oorlogsslachtoffer: zijn land werd door Duitsland geannexeerd en hij moest zijn familie en zijn kudde achterlaten om in het koude Holland voor paarden te gaan zorgen.

Mooie gedetailleerde sfeerbeschrijvingen, zoals bijv. de geur van vers stro: "Ze snoof de kruidige geur van vers stro op, van haver en paardenvijgen. Vliegen gonsden door de ruimte, sommige met glanzende rugschildjes van pauwachtig blauw en groen". Mooi toch?

Een boek als Dwalingen leent zich al gauw voor moralistische overpeinzingen. Maar gelukkig doet Alex Verburg dit niet. De vraag of en door wie er dwalingen zijn begaan, laat hij open. Geen sentiment, wel oog voor sfeer, en geen gemoraliseer. Een eerlijk, leesbaar en echt verhaal om van te genieten.

zaterdag 20 december 2008

De boekendief - Markus Zusak


Soms lees je een boek, zo ontroerend en zo mooi, dat je wilt dat iedereen het gaat lezen.
De Boekendief, geschreven door Markus Zusak gaat over het leven in Nazi–Duitsland gezien door de ogen van het negenjarige meisje Liesel Meminger. Zij is, in 1939, samen met haar broertje op weg naar de familie Hubermann in Molching, een dorp vlakbij München. Onderweg sterft haar broertje en dan moet Liesel niet alleen afscheid nemen van hem, maar ook van haar moeder, die voortdurend ziek is en niet meer voor haar kan zorgen. Rosa en Hans Hubermann worden haar nieuwe ouders. Hans is een aardige anti-Nazi huisschilder en leert Liesel lezen. Boeken worden voor haar zo belangrijk dat ze ze soms steelt. Eind 1940 duikt de zoon van een joodse kennis van Hans bij hen onder en er groeit een band tussen Max en Liesel. Na een bombardement in 1943 is Liesel de enige in de straat die nog leeft. Ze gaat op zoek naar Max en vindt hem in Dachau.

Heel bijzonder vond ik dat het verhaal verteld wordt door de Dood. En je weet het.... "wanneer de Dood een verhaal vertelt, kun je maar beter luisteren". Sommige passages worden vanuit dit perspectief nog schrijnender, bv. wanneer de Dood vertelt over het overlijden van Liesel's broertje, of over het ophalen van Joodse zielen uit de concentratiekampen. Het verhaal springt heen en weer in de tijd. De hoofdstukken worden steeds onderbroken door korte beschrijvingen, citaten en tekeningetjes, waardoor de verschrikkelijke gebeurtenissen iets minder zwaar worden om te lezen.
De Boekendief laat de Duitse kant van de Tweede Wereldoorlog zien. Of zoals de Boekendief zou zeggen: "De woorden staan rechtop in het boek". Alsof het woord je wil tegenhouden en je de gruwelijkheid van die tijd wil laten doormaken.


Reserveer in onze catalogus